Kısa cevap
Doğru projelendirilmiş ve doğru monte edilmiş ısı pompasından kullanıcıların çoğu memnun. En çok övülen konu fatura: elektrikle, klimayla veya termosifonla ısınan evlerde fark çok büyük oluyor.
Olumsuz yorumların çoğunda ise sorun cihazın kendisi değil; tesisat (buffer tank yok), soğukta verimi düşük cihaz seçimi, sık devreye giren elektrikli rezistans veya yanlış montaj yeri çıkıyor. Yani aynı cihaz, iki farklı evde çok farklı sonuç verebiliyor.
Aynı Cihaz, İki Ev, İki Farklı Fatura
Isı pompası yorumlarında en sık karşılaştığım cümle şu: “Komşuma da aynı cihazı taktılar, onun faturası benimkinin yarısı.” Bu çoğu zaman doğru bir gözlem, ama sebebi genelde cihaz değil.
Sahadan not
Örneğin bir müşterimiz, karşı evdekiyle aynı ısı pompasını kullanıyordu. Karşı eve aylık 2.500 TL fatura gelirken ona 4.000 TL geliyordu. İncelediğimizde fark tesisattaydı: iki evi farklı ustalar yapmıştı. Birinde buffer (akümülasyon) tank kullanılmıştı ve tesisat suyu rejime daha kolay giriyordu. Diğerinde cihaz doğrudan tesisata bağlanmıştı. Aynı cihaz, tank olmadığı için daha sık durup kalkıyor ve daha çok elektrik çekiyordu.
Kısaca buffer tank, cihazın ürettiği sıcak suyu biriktiren bir depodur. Cihazın kısa aralıklarla açılıp kapanmasını önler ve defrost sırasında tesisatın soğumasını engeller. Buffer tank ve kurulum kalemlerinin ayrıntısı için: ısı pompası kurulum maliyeti.
Aynı Binada Neden Biri Daha Çok Ödüyor?
Bir başka sık şikâyet: aynı binada, aynı metrekarede, aynı kullanım alışkanlığıyla oturan iki komşunun faturası çok farklı geliyor. Bu durumda fark genelde cihazın kendisinde çıkıyor.
Sahadan not
Aynı binada üst komşunun elektrik faturası daha fazla geliyordu. Ev, yalıtım, kullanım her şey aynıydı; tek fark cihazlardı. İncelediğimizde onun cihazının COP değeri daha düşüktü. Ayrıca cihazdaki elektrikli rezistans her zorlanmada devreye giriyordu. Rezistans çalıştığı saatlerde cihaz, ısı pompası gibi değil doğrudan elektrikli ısıtıcı gibi çalışır ve fatura bu yüzden yükselir.
COP, cihazın harcadığı her 1 kW elektriğe karşılık kaç kW ısı ürettiğini gösterir. COP’u 2 olan cihaz 1 kW elektrikle 2 kW ısı verir; COP’u 3 olan cihaz aynı elektrikle 3 kW ısı verir. Rezistansın COP’u ise 1’dir. Isı pompasının çalışma prensibi ve verim değerleri için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ısı pompası kılavuzuna da bakabilirsiniz. Aşağıdaki şema, aynı ısı ihtiyacı için bu farkın elektriğe nasıl yansıdığını gösteriyor:
Önemli nokta şu: COP sabit değildir, dış hava soğudukça düşer. Bu yüzden katalogda yazan en yüksek COP’a değil, sizin bölgenizdeki düşük sıcaklıklardaki COP’a bakmak gerekir. Ayrıntılar: COP ve SCOP değerleri nedir.
“Sürekli Defrosta Giriyor, Isıtmıyor” Yorumları
Kışın gelen yorumların bir kısmı “cihaz sürekli duruyor, dış üniteden duman çıkıyor” şeklinde. Defrost, dış ünitedeki buzu çözmek için yapılan normal bir döngüdür (ayrıntısı: ısı pompası defrost nedir). Ama cihaz normalden çok sık defrosta giriyorsa sebebi genelde montaj yeridir.
Sahadan not
Bir sahada cihaz sürekli defrosta giriyordu. Sebebi yanlış konumlandırmaydı: dış ünite doğrudan sert rüzgar alan bir noktaya monte edilmişti. Montaj yerini değiştirerek çözüm bulduk ve cihaz çok daha sağlıklı çalışmaya başladı.
Kısacası dış ünitenin nereye konacağı verimi doğrudan etkiler: ısı pompası nereye konur.
Kullananlar En Çok Neden Memnun?
Olumlu ısı pompası yorumlarının başında açık ara fatura geliyor. Özellikle elektrikli ısıtıcı, klima veya termosifonla ısınan, doğalgazı olmayan evlerde fark çok belirgin.
Sahadan not
Balıkesir Edremit’te elektrikle, klima ve termosifonla ısınmaya çalışan bir villaya ısı pompası sistemi kurduk. Kış aylarının ılıman geçmesi sayesinde cihaz son derece verimli çalıştı ve 7–8 bin lira gelen elektrik faturası 1.800 TL’ye kadar düştü.
Bunun yanında sık dile getirilen memnuniyet noktaları:
Tek cihazla ısıtma, soğutma ve sıcak su. Kışın ısıtır, yazın soğutma yapabilir, yıl boyunca kullanım suyu hazırlar.
Yerden ısıtmayla dengeli konfor. Isı pompası düşük su sıcaklığında en verimli çalıştığı için yerden ısıtmayla çok iyi anlaşır (yerden ısıtma rehberi).
Sessiz çalışma. Doğru yere ve titreşim takozlarıyla monte edilmiş inverter dış ünite, günlük çevre seslerinin arasında çoğu zaman fark edilmez.
Isı Pompası Yorumlarını Okurken Nelere Dikkat Etmeli?
Bu yüzden bir yorumu okuduğunuzda, o kişinin koşullarının sizinkine benzeyip benzemediğine bakın. Aşağıdaki tablo, en sık yorumları ve sahada çıkan asıl sebepleri özetliyor:
| Yorum | Sahada çıkan sebep | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| “Komşumun faturası benimkinin yarısı” | Tesisatta buffer tank yok, cihaz sık durup kalkıyor | Tesisatı kurulumdan önce projelendirin, buffer tankı atlamayın |
| “Aynı binadayız, ben daha çok ödüyorum” | Cihazın COP’u düşük, rezistans sık devreye giriyor | Düşük sıcaklıktaki COP değerini karşılaştırın, rezistans ayarını kontrol ettirin |
| “Sürekli defrosta giriyor, ısıtmıyor” | Dış ünite rüzgar alan yanlış bir yerde | Montaj yerini değiştirin, üniteyi kaideyle yükseltin |
| “Çok elektrik yakıyor, ev ısınmıyor” | Yalıtım kötü veya kapasite küçük seçilmiş | Isı kaybı hesabı yaptırın, gerekirse önce yalıtım |
| “İlk yatırım pahalı” | Gerçek: kombiye göre kurulum maliyeti yüksek | Amortismanı kendi faturanızla hesaplayın |
Kime Önermem, Kime Dikkatli Öneririm?
Öte yandan ısı pompası her bina için doğru çözüm değil. Sahada şu iki durumda daha temkinli davranıyorum:
Yalıtımı kötü binalar. Yalıtımı zayıf bir binaya ısı pompasını genelde önermem. Önerirsem de cihazı ısı hesabının tam sınırında seçmem; örneğin ısı hesabı 12 kW çıkıyorsa bir üst kapasiteyi değerlendiririm. Aksi halde cihaz sürekli tam yükte çalışır, rezistans devreye girer ve “çok yakıyor” yorumu kaçınılmaz olur.
Dış havanın çok eksiye düştüğü bölgeler. Bu bölgelerde cihaz seçerken düşük dış sıcaklıktaki COP değeri yüksek modelleri seçmek gerekir. Örneğin -5 °C’de COP’u 2 olan cihaz 1 kW elektrikle 2 kW ısı verirken, COP’u 3 olan cihaz 3 kW ısı verir. Kışın en uzun çalıştığı günlerde bu fark faturaya doğrudan yansır.
Elektrik tüketimini kendi evinize göre hesaplamak için: ısı pompası elektrik tüketimi hesabı.
Sık Sorulan Sorular
Isı pompası kullananlar elektrik faturasından memnun mu?
Doğru kapasitede seçilmiş, tesisatı doğru yapılmış ve yalıtımı iyi evlerde genelde evet. Elektrikli ısıtıcı, klima veya termosifondan geçenlerde fark çok belirgin oluyor. Yalıtımsız evlerde veya buffer tanksız tesisatlarda faturalar beklentinin üstüne çıkabiliyor.
Isı pompası kışın evi yeterince ısıtır mı?
Doğru kapasite seçilmişse evet. Ancak dış hava soğudukça cihazın verimi düşer. Soğuk bölgelerde, düşük sıcaklıkta COP değeri yüksek bir cihaz seçmek ve kapasiteyi ısı hesabına göre belirlemek önemlidir.
Petekli evde ısı pompası kullanılır mı?
Kullanılabilir, ama ısı pompası düşük su sıcaklığında en verimli çalışır. Petekli sistemlerde petek boyutlarının yeterli olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yerden ısıtma ile verim daha yüksek olur.
Isı pompası ses yapar mı, komşuları rahatsız eder mi?
Genel olarak inverter dış üniteler sessizdir. Ses şikâyetlerinin çoğu, ünitenin duvara titreşim takozu olmadan monte edilmesinden veya yatak odası penceresinin dibine konmasından kaynaklanır.
Hangi marka ısı pompası daha iyi?
Aslında marka adından çok şu üçüne bakın: sizin bölgenizin düşük sıcaklıklarındaki COP değeri, bölgenizde yetkili servis ağının olup olmadığı ve tesisatı yapacak ekibin deneyimi. Bu yazıdaki örneklerin hepsinde fark, markadan çok tesisatta ve montajda çıktı. Hava ve toprak kaynaklı sistemlerin farkı için: hava ve toprak kaynaklı ısı pompası.
Yazar hakkında
Melih Alkan, Makine Mühendisi. Isıtma sistemleri alanında sahada proje çalışmaları yürütüyor. Bu yazıdaki örnekler kendi saha deneyimlerinden alınmıştır. Baymak’ta proje satış mühendisi olarak çalışıyor; bu yazıda marka karşılaştırması yapılmamıştır.
5 Yorum