Kısa cevap: R32 mi, R290 mı?
Sahada ikisi de satılıyor ve aralarında fiyat farkı var. Asıl fark soğuk havada ortaya çıkıyor: R290, düşük dış hava sıcaklıklarında da 60 °C civarında su verebiliyor; R32 ise dış hava çok soğukken bu sıcaklıklara çıkamıyor.
Bu yüzden radyatörlü evlerde ve soğuk bölgelerde R290 öne çıkıyor.
R32 ve R290 Nedir?
Aslında ikisi de ısı pompasının içinde dolaşan ve ısıyı dış havadan alıp suya taşıyan soğutucu akışkanlardır. R32 uzun süredir klimalarda ve ısı pompalarında kullanılıyor. R290 ise propan bazlı, doğal bir soğutucudur.
Sahadaki Asıl Fark: Su Sıcaklığı
Sahadan not
İkisi de satılıyor, fiyat farkı da var. R290 daha düşük sıcaklıklarda daha yüksek sıcak su veriyor (60 dereceler). R32 ise dış ortam sıcaklığı çok düşükse bu derecelere çıkamıyor.
Ayrıca bu fark özellikle radyatörlü evlerde önemlidir. Radyatör, yerden ısıtmaya göre daha sıcak su ister. Soğuk bir günde cihaz yeterince sıcak su veremezse petekler evi ısıtamaz: ısı pompası ile radyatör. Yerden ısıtmalı ve ılıman bölgedeki bir evde ise R32 de çoğu zaman yeterli olur.
Çevre Etkisi ve Güvenlik
R290’ın küresel ısınma potansiyeli (GWP) yaklaşık 3 iken R32’nin yaklaşık 675’tir; yani R290 çevre açısından çok daha avantajlıdır. Buna karşılık R290 yanıcı bir gazdır (A3 sınıfı), R32 ise hafif yanıcıdır (A2L). Bu yüzden R290’lu cihazlarda üreticinin montaj mesafesi ve yerleşim kurallarına mutlaka uyulmalıdır: ısı pompası nereye konur.
Hangisini Seçmeliyim?
Radyatörlü ev ya da soğuk bölge: R290 genelde daha uygun.
Yerden ısıtma ve ılıman bölge: R32 de çoğu zaman yeterlidir; fiyat farkını karşılaştırın.
Her iki durumda: Cihazın soğuk havadaki kapasitesine ve COP değerine bakın: COP ve SCOP.
Kurulum ve Servis Tarafında Farklar
R290 yüksek yanıcı sınıfında bir gaz olduğu için üreticiler bu gazı genellikle monoblok cihazlarda kullanır. Böylece gaz devresi tamamen dış ünitenin içinde kalır; eve sadece su borusu girer. R32 ise hem split hem monoblok cihazlarda karşımıza çıkar.
- Montaj: Monoblok R290 cihazlarda iç mekânda gaz bağlantısı olmadığı için montaj su tesisatı üzerinden ilerler.
- Servis: R290 cihazlarda gaz devresine müdahale, bu gaz için eğitim almış ve uygun ekipmana sahip servis gerektirir. Kurulumdan önce bölgenizdeki servisin bu konuda yetkin olup olmadığını sorun.
- Yerleşim: R290 dış ünitelerde üreticiler, ünitenin çevresinde belirli bir güvenlik mesafesi ister. Bu mesafeler kılavuzda yazar: ısı pompası nereye konur.
Gelecekte Hangi Gaz Öne Çıkacak?
Avrupa’da F-gaz düzenlemeleri, küresel ısınma potansiyeli yüksek gazları kademeli olarak kısıtlıyor. Bu yüzden birçok üretici yeni ısı pompası serilerinde R290’a yöneliyor. Ancak bu, bugün satılan R32 cihazların kötü olduğu anlamına gelmiyor; doğru projelendirilmiş bir R32 cihaz ılıman bölgelerde verimli şekilde çalışmaya devam eder.
Sık Sorulan Sorular
R290 tehlikeli mi?
Yanıcı bir gazdır; ancak üreticinin montaj kurallarına uyduğunuzda güvenle çalışır.
R32 radyatörlü evde iş görür mü?
Görür; ancak çok soğuk günlerde yeterince sıcak su veremeyebilir. Bu yüzden cihazın soğuktaki çıkış suyu sıcaklığına bakın.
R290 daha mı verimli?
Özellikle yüksek su sıcaklığı gereken durumlarda avantajlıdır. Verimi asıl belirleyen yine cihazın COP ve SCOP değerleridir.
R32 cihaza R290 gazı basılır mı?
Hayır. Cihaz hangi gazla tasarlandıysa o gazla çalışmalıdır; gaz tipini sonradan değiştirmek güvenli değildir.
Hangisi daha sessiz çalışır?
Ses seviyesi gaz tipinden çok cihazın kompresörüne, fanına ve montajına bağlıdır. Bu yüzden karşılaştırmayı aynı kapasitedeki modellerin kataloğundaki ses değerleri üzerinden yapın.
Yazar hakkında
Melih Alkan, Makine Mühendisi. Isıtma sistemleri alanında sahada proje çalışmaları yürütüyor. Bu yazıdaki örnekler kendi saha deneyimlerinden alınmıştır. Baymak’ta proje satış mühendisi olarak çalışıyor; bu yazıda marka karşılaştırması yapılmamıştır.