Kısa cevap: petekler ısınmıyor, ne yapmalı?
Sahada en sık iki sebep çıkıyor: peteklerdeki hava ve düşük su basıncı. Önce kombinin göstergesine bakın; basınç, kombi soğukken 1–2 bar arasında olmalı. Sonra üstü soğuk kalan peteklerin havasını alın.
Bu ikisi sorunu çözmüyorsa kapalı vana, pompa, üç yollu vana ya da ters bağlanmış gidiş-dönüş hattı gibi servis gerektiren sebeplere geçin.
Petekler ısınmıyor şikâyeti, ısıtma sezonunun ilk haftalarında en sık duyduğumuz şikâyet. İyi haber şu: sebeplerin çoğunu peteğe elinizi koyarak ayırt edebilirsiniz. Peteğin neresi soğuk, hangi petek soğuk, musluktan sıcak su geliyor mu? Bu üç sorunun cevabı sizi doğru sebebe götürür.
Petekler Isınmıyor mu? Önce 2 Dakikalık Kontrol
- Kombi kış modunda mı? Yaz modunda kombi sadece sıcak su verir, petekleri ısıtmaz. Ekranda petek simgesinin açık olduğundan emin olun.
- Oda termostatı ne gösteriyor? Termostat, odanın sıcaklığından düşük ayarlıysa kombiye çalışma komutu gitmez. Pilini de kontrol edin.
- Kalorifer sıcaklık ayarı: Petek sıcaklığı çok düşük ayarlıysa petekler ılık kalır. Normal bir dairede petek için genelde 45–50 °C ve üzeri yeterlidir.
- Basınç göstergesi: Kombi soğukken 1–2 bar arasında olmalı.
- Gaz ve sayaç: Gaz vanası açık mı, kartlı sayaçta kredi bitmiş mi?
Bu kontroller normalse aşağıdaki 7 sebebe geçin.
1. Peteklerde Hava
Belirti: Peteğin üstü soğuk, altı sıcak. Bazen peteğin içinden şırıltı ya da fokurtu sesi gelir.
Sahadan not
Petekler ısınmıyor şikâyetinde sahada en sık çıkan sebepler peteklerdeki hava ve düşük su basıncı.
Hava, tesisatın en yüksek noktalarında birikir ve suyun peteğin üst kısmına ulaşmasını engeller. Özellikle yaz boyunca kapalı kalan tesisatta, ilk çalıştırmada bu durumla sık karşılaşırız. Çözüm: peteklerin havasını alın. Adım adım anlatım için: petek havası nasıl alınır.
2. Su Basıncı Düşük
Belirti: Hiçbir petek ısınmıyor ya da en uzaktaki petekler soğuk kalıyor. Kombi göstergesi 1 barın altında; kombi de çoğu zaman hata verir.
Basınç düştüğünde pompa suyu tesisatın her noktasına basamaz. Ayrıca çoğu kombi, belli bir basıncın altında güvenlik için çalışmayı durdurur. Çözüm: kombi soğukken doldurma musluğunu açın ve basıncı 1,2–1,5 bara tamamlayın.
Basınç birkaç günde bir yine düşüyorsa sorun basınçta değil, sızıntıdadır. Sahada 2 günde bir su eklemek zorunda kalan bir müşteride sebep, dış duvara bakan radyatör hattındaki bir dirsekten gelen ve içeriden hiç görünmeyen bir sızıntıydı. Ayrıntılar: kombi su basıncı kaç bar olmalı.
3. Gidiş ve Dönüş Hatları Ters
Belirti: Sorun yeni bir tesisattan, kombi değişiminden ya da tadilattan sonra başladı. Petekler tam ısınmıyor, ılık kalıyor; bazı peteklerin vanasından vuruntu sesi geliyor.
Sahadan not
Sahada ters bağlantılı tesisatlar da çıkıyor: sıcak ve soğuk hatlar, yani gidiş ile dönüş yer değiştirmiş oluyor.
Kombiden çıkan sıcak su gidiş hattıyla peteklere gider. Soğuyan su ise dönüş hattıyla kombiye geri gelir. Tesisatçı bu iki hattı kombinin altında ya da peteğin girişinde ters bağlarsa su peteğe yanlış taraftan girer. Böylece peteğin verdiği ısı düşer; termostatik vanalar da düzgün çalışmaz, hatta vuruntu yapar.
Nasıl anlaşılır? Kombi çalışmaya başladıktan birkaç dakika sonra peteğin iki tarafındaki borulara dokunun. Önce ısınan boru gidiştir. Termostatik vananın yeri her zaman gidiş hattıdır; önce ısınan boru vanasız taraftaysa bağlantı büyük ihtimalle terstir. Çözüm: bağlantıyı tesisatçı ya da yetkili servis düzeltir. Tadilattan sonra başlayan bir sorunda ilk olarak bu ihtimali sorun.
4. Petek Vanası Kapalı ya da Termostatik Vana Sıkışmış
Belirti: Diğer petekler sıcak, tek bir petek soğuk.
Temizlik ya da boya sırasında kapattığınız bir vanayı açmayı unutmuş olabilirsiniz. Termostatik vanalarda ise yaz boyunca kapalı kalan vananın pimi sıkışır. Çözüm: vanayı tam açın. Termostatik başlığı söküp altındaki pime hafifçe birkaç kez bastırın. Pim serbestçe gidip geliyorsa vana artık açıktır; hareket etmiyorsa vanayı değiştirmek gerekir.
Kullanılmayan odalarda vanayı ne kadar kısmanız gerektiği için: kombi ayarları.
5. Uzaktaki Petekler Soğuk: Balans ya da Pompa
Belirti: Kombiye yakın petekler sıcak, uzaktakiler ılık ya da soğuk.
Su her zaman en kolay yolu seçer. Kombiye yakın petekler suyun büyük kısmını çektiğinde uzak peteklere yeterli su kalmaz. Çözüm: yakın peteklerin dönüş vanasını biraz kısarak suyu uzak peteklere yönlendirin. Buna balans ayarı diyoruz.
Balans ayarı işe yaramıyorsa sorun büyük ihtimalle pompadadır. Uzun süre çalışmayan kombilerde pompanın pervanesi sıkışabiliyor; bu yüzden bir yıl kapalı kalan kombide önce bakım öneriyoruz. Ayrıntılar: sirkülasyon pompası arızası nasıl anlaşılır ve kombi pompası devreye girmiyor.
6. Peteğin Altı Soğuk: Çamur ve Tortu
Belirti: Peteğin üstü sıcak, alt kısmı soğuk. Hava alırken gelen su siyah ya da çamurlu.
Eski tesisatlarda pas ve tortu zamanla peteğin altına çöker ve suyun geçişini daraltır. Kombinin altındaki pislik tutucu (filtre) dolduğunda ise tüm tesisatta dolaşım zayıflar. Milliyet’teki bu derleme de hava aldıktan sonra soğuk kalan peteklerde bu filtreye bakmayı öneriyor. Çözüm: pislik tutucuyu servis temizler. Petekler çamur tutmuşsa makineli tesisat temizliği gerekir.
7. Sıcak Su Var Ama Petekler Isınmıyor: Üç Yollu Vana
Belirti: Musluktan sıcak su geliyor, kombi çalışıyor ama petekler soğuk.
Kombinin içindeki üç yollu vana, ısınan suyu ya peteklere ya da musluk tarafına yönlendirir. Vana sıcak su konumunda sıkışırsa kombi çalışır ama ısı peteklere gitmez. Tersi de olur: duşa girince petekler ısınır. Çözüm: vana ya da motoru değişir; bu iş servis işidir. Ayrıntılar: duşa girince petekler ısınıyorsa dikkat.
Petekler Isınıyor Ama Ev Isınmıyor
Petekler ılık ama oda soğuksa sorun her zaman bir arıza değildir. İki ihtimal öne çıkar:
- Kalorifer sıcaklığı düşük ayarlı: Yoğuşmalı kombi düşük sıcaklıkta daha verimli çalışır. Ancak yalıtımsız bir çatı katında petekler ancak 60 °C civarında çalışınca ev ısınabiliyor.
- Petek metrajı yetersiz: Odaya yetecek kadar petek yoksa kombi ne kadar çalışırsa çalışsın oda soğuk kalır. Ayrıntılar: radyatör metrajı yanlış hesaplanırsa ne olur.
Petekler Hâlâ Isınmıyor: Ne Zaman Servis Çağırmalı?
- Havayı aldınız, basıncı tamamladınız ama petekler hâlâ ısınmıyor.
- Basınç birkaç günde bir düşüyor.
- Kombi ekranda hata kodu gösteriyor.
- Sorun yeni tesisattan ya da kombi değişiminden sonra başladı.
- Musluktan sıcak su geliyor ama petekler hiç ısınmıyor.
Sık Sorulan Sorular
Kombi çalışıyor ama petekler ısınmıyor, neden?
En sık sebep peteklerdeki hava ve düşük basınçtır. Bunlar normalse sırada üç yollu vana ve pompa var.
Peteklerin üstü soğuk, altı sıcak; ne yapmalıyım?
Bu, peteğin içinde hava olduğunu gösterir. Kombiyi kapatın, petek soğuyunca hava alma vidasını açıp havayı alın ve basıncı tamamlayın.
Tek bir petek ısınmıyorsa sebebi ne?
Çoğu zaman o peteğin vanası kapalıdır ya da termostatik vananın pimi sıkışmıştır.
Yeni kombide petekler ısınmıyor, neden?
Tesisatta büyük ihtimalle hava kalmıştır. Hava aldıktan sonra da düzelmiyorsa gidiş ve dönüş hatlarını kontrol ettirin.
Basınç normal ama petekler ısınmıyor, ne yapmalı?
Önce havayı alın ve vanaları kontrol edin. Sorun sürüyorsa pompa ya da üç yollu vana için servis çağırın.
Yazar hakkında
Melih Alkan, Makine Mühendisi. Isıtma sistemleri alanında sahada proje çalışmaları yürütüyor. Bu yazıdaki örnekler kendi saha deneyimlerinden alınmıştır. Baymak’ta proje satış mühendisi olarak çalışıyor; bu yazıda marka karşılaştırması yapılmamıştır.