Kısa cevap
Kombi normalde aynı anda hem peteklere hem musluğa sıcak su göndermez. Duşu açtığınızda peteklere giden su durur ve bütün ısı sıcak suya verilir. Bu yüzden duş alırken peteklerin ısınması normal değildir.
Sahada bu şikâyetle karşılaştığımız 10 vakanın 8’inde sebep üç yollu vana (vananın motoru veya kendisi), 2’sinde kombinin elektronik kartı çıkıyor. Servis çağırmadan önce evde kısa bir testle sorunu doğrulayabilirsiniz.
Normalde Ne Olması Gerekir?
Kombiler sıcak su öncelikli çalışır. Siz duşu ya da mutfak musluğunu açtığınızda kombi peteklere su göndermeyi bırakır. Bütün gücünü kullanım suyunu ısıtmaya verir.
Bu yönlendirmeyi üç yollu vana yapar. Vananın iki konumu vardır. Isıtma konumunda kombinin ısıttığı su peteklere gider. Sıcak su konumunda ise aynı su plakalı eşanjöre gider ve orada musluk suyunu ısıtır. Sıcak su ihtiyacınız bitince vana tekrar ısıtma konumuna döner.
Vana arızalanırsa iki konum arasında takılı kalır. Su hem peteklere hem plakalı eşanjöre gider. Sonuç: duş alırken petekler de ısınır, sıcak su da çoğu zaman ılık gelir.
Duşa Girince Petekler Neden Isınır?
| Sebep | Sahada görülme sıklığı | Ne olur? |
|---|---|---|
| Üç yollu vana arızası | 10 vakadan yaklaşık 8’i | Vananın motoru bozulur ya da vananın kendisi (mili, contası) takılır. Su iki yöne birden gider. |
| Kombi kartı arızası | 10 vakadan yaklaşık 2’si | Kart vanaya yanlış komut verir veya hiç komut veremez. Vana sağlam olsa da yanlış konumda kalır. |
Sahadan not
Bu şikâyetle gittiğimiz 10 vakanın 8’inde sorun üç yollu vanadan çıkıyor. Bazen sadece vananın motoru arızalanıyor, bazen vananın kendisi. Kalan 2 vakada ise sorun kombinin kartında oluyor. Yani petekler duşta ısınıyorsa, ilk bakılacak yer neredeyse her zaman üç yollu vanadır.
Servis Çağırmadan Önce Evde Test Edin
Bu testi sahada müşterilerimize de öneriyoruz. 10–15 dakika sürer ve hiçbir parçayı sökmenizi gerektirmez:
Kombinin ısıtma fonksiyonunu kapatın. Kombiyi yaz moduna alın ya da kalorifer düğmesini kapatın. Sıcak su fonksiyonu açık kalsın.
Peteklerin iyice soğumasını bekleyin. Elinizi peteğe koyduğunuzda oda sıcaklığında olmalı.
Sıcak suyu açın. Duşu ya da mutfak musluğunu sıcağa alın ve 5 dakika kadar akıtın.
Peteklere dokunun. Özellikle kombiye en yakın peteğin üst kısmını ve petek borularını kontrol edin.
Sonucu değerlendirin. Isıtma kapalı olmasına rağmen petekler ısınıyorsa, üç yollu vanadan şüphelenebilirsiniz. Servisi çağırırken bu testi yaptığınızı söyleyin; teşhisi hızlandırır.
Petekler soğuk kalıyorsa sorun büyük ihtimalle üç yollu vanada değildir. Peteklerin duşta ısındığını kışın, ısıtma açıkken fark ettiyseniz bu zaten normal olabilir. Çünkü petekler duştan önceki ısıtmadan sıcak kalmıştır.
Üç Yollu Vana Arızasının Diğer Belirtileri
Sıcak su ılık geliyor: Isının bir kısmı peteklere kaçtığı için musluktan gelen su yeterince ısınmaz.
Yazın petekler ısınıyor: Kombi sadece sıcak su için çalışırken bile petekler ılınıyor.
Sıcak su geç geliyor ya da gidip geliyor: Vana konum değiştirirken zorlanıyor olabilir.
Petekler hiç ısınmıyor ama sıcak su var: Vana sıcak su konumunda takılı kalmış olabilir. Bu durumda pompa ve vana birlikte kontrol edilmelidir (kombi pompası devreye girmiyor).
Üç Yollu Vana Değişimi Ne Kadar Tutar?
Maliyet, kombinin markasına ve modeline, ayrıca arızanın vananın motorunda mı yoksa kendisinde mi olduğuna göre değişir. Servis ve işçilik dahil 10.000 TL’ye kadar çıkabilir. Sadece motor değişiyorsa maliyet daha düşük kalır.
Değişim sırasında kombinin suyu boşaltılır, vana değiştirilir ve sistem tekrar doldurulup havası alınır. Değişimden sonra kombi basıncının 1,5 bar civarında olduğunu kontrol edin.
Arızalı vanayla kombiyi kullanmaya devam etmek tehlikeli değildir, ama kombi boşa çalışır ve hem doğalgaz faturası artar hem de sıcak su konforu düşer. Bu yüzden değişimi uzun süre ertelememek gerekir.
Duşa Girince Petekler Soğuyor: Bu Normal mi?
Evet, bu bir arıza değil. Tersine, kombinin doğru çalıştığını gösterir.
Kombi sıcak su öncelikli çalıştığı için siz duşa girince peteklere giden suyu ısıtmayı ve dolaştırmayı durdurur. Bütün gücünü duş suyuna verir. Duştan çıktığınızda petekler bir miktar soğumuş olur. Sıcak su ihtiyacınız bitince kombi tekrar peteklerdeki suyu ısıtıp dolaştırmaya başlar ve petekler kısa sürede eski sıcaklığına döner.
Uzun duş alınan, kalabalık evlerde bu soğuma daha belirgin hissedilir. Özellikle soğuk havalarda rahatsız ediyorsa çözüm boylerli bir sistemdir.
Sahadan not
Peteklerin duş sırasında soğumasını istemeyen bazı müşterilerimizde boylerli kombiler kullandık. Bu kombilerin içinde modeline göre 80, 100, hatta 200 litreye kadar sıcak su deposu olabiliyor. Kombi suyu önceden ısıtıp bu depoda saklıyor. Siz duşa girince sıcak su depodan geliyor, kombi de peteklere su göndermeye devam ediyor. Böylece hem duş hem de ısınma aynı anda sorunsuz karşılanıyor.
Yeni kombi alırken bu konuyu da göz önünde bulundurabilirsiniz (kombi seçerken nelere dikkat edilmeli).
Arızayı Önlemek İçin
Kombinizin yıllık bakımını yaptırın. Bakımda üç yollu vananın çalışması da kontrol edilir (kombi bakımı).
Kireçli su bölgelerinde dikkatli olun. Kireç, vananın milinde ve plakalı eşanjörde birikerek vananın takılmasına yol açabilir.
Kombi basıncını takip edin. Basıncın sürekli düşmesi veya yükselmesi, tesisatta ya da kombide başka bir sorunun işaretidir.
Belirtiyi fark ettiğinizde erteleme yapmayın. Erken müdahale, kartın da zarar görmeden sorunun sadece vanayla çözülmesini sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Banyo yaparken petekler neden ısınır?
Kombide suyu petekler ile musluk arasında yönlendiren üç yollu vana arızalandığında, su iki yöne birden gider. Sahada bu şikâyetin büyük çoğunluğu bu vanadan, geri kalanı kombinin kartından kaynaklanıyor.
Petek vanası kapalı olduğu halde petek neden ısınıyor?
Çoğu zaman sadece petek giriş vanası kapatılır. Sıcak su bu durumda dönüş tarafından peteğe girebilir. Peteği tamamen devre dışı bırakmak için hem giriş hem dönüş vanasını kapatmak gerekir. Termostatik vanalı peteklerde ise vana, oda soğudukça kendiliğinden açılır.
Plakalı eşanjör arızası petekleri ısıtır mı?
Genellikle hayır. Plakalı eşanjörde iç kaçak olduğunda şebeke suyu kalorifer devresine karışır. Bunun en tipik belirtisi kombi basıncının siz su eklemeden kendiliğinden yükselmesi ve emniyet ventilinden su atmasıdır. Detaylar için: kombi eşanjör nedir.
Üç yollu vana arızasında kombi kullanılabilir mi?
Kullanılabilir, ama kombi gereksiz çalışır ve sıcak su konforu düşer. Uzun süre bu şekilde kullanmak hem faturayı artırır hem de kartın zorlanmasına yol açabilir.
Termosifon kullanan evlerde bu sorun olur mu?
Hayır. Termosifon sıcak suyu kombiden ayrı hazırladığı için peteklerle bağlantısı yoktur (termosifon nedir).
Yazar hakkında
Melih Alkan, Makine Mühendisi. Isıtma sistemleri alanında sahada proje çalışmaları yürütüyor. Bu yazıdaki örnekler kendi saha deneyimlerinden alınmıştır.