Kısa cevap: hangi klima türleri var?
Evlerde en sık gördüğümüz üç klima türü var: split klima (her oda için ayrı dış ünite), multi split klima (tek dış üniteye birden çok iç ünite) ve merkezi (VRF) sistem (büyük binalarda ortak dış ünite grubu).
Tek oda ya da standart bir daire için split klima yeterlidir. Dış ünite yeri sınırlıysa ve klima sayısı fazlaysa multi split, otel, ofis ve plaza gibi büyük yapılarda ise merkezi sistem tercih ediyoruz.
Split Klima
En yaygın klima türü olan bu sistemde bir iç ve bir dış ünite bulunur. Bu klima türünde her oda kendi iç ve dış ünitesine sahiptir. Maliyeti en düşük ve montajı en kolay türdür. Ayrıca bir cihaz arıza yapsa bile diğer odalardaki klimalar çalışmaya devam eder.
Dezavantajı, çok odalı bir evde dış cephede çok sayıda dış ünite olmasıdır. Örneğin 3 oda için 3 ayrı dış ünite gerekir; bu da hem görüntüyü bozar hem de her birinin ayrı bakımı olur.
Multi Split Klima
Sahadan not
Multi spliti, dış ünitenin 1 tane olması gerektiği ama klima sayısının fazla olduğu durumlarda tercih ediyoruz. Örneğin bir villa ya da bir otel. Bazen duruma göre dış ünite sayısını azaltmak için normal dairelerde de kullanıyoruz.
Multi split sistemde tek bir dış üniteye 2, 3 ya da daha fazla iç ünite bağlanır. Böylece cephede tek dış ünite olur ve her oda kendi iç ünitesiyle ayrı ayrı çalışır.
Multi Splitin Dezavantajları
Sahadan not
Dış ünite arızalandığında bağlı iç ünitelerin hepsi problem yaşıyor. Ek olarak multi split için bakır borulamada ek ücret çıkabiliyor. Hat uzarsa bu da ayrı bir problem oluyor.
Uzun bakır hat hem verim kaybı hem de ek gaz demektir. Bu yüzden dış ünitenin iç ünitelere mümkün olduğunca yakın konması önemlidir: klima montaj hataları.
Dış Ünite Kapasitesini Doğru Seçmek
Multi splitte dış ünite kapasitesi, aynı anda çalışacak iç ünitelerin toplamını karşılamalıdır. Örneğin 2 adet 12.000 BTU iç ünite için daha küçük bir dış ünite seçmek maliyeti düşürür; ancak iki klima birlikte tam güçte çalıştığında istenen soğutma alınamaz. Bütün odaların aynı anda tam kapasitede soğuması gerekiyorsa 24.000 BTU dış ünite seçilmelidir. Oda başına kapasite için: BTU hesabı.
Merkezi Klima (VRF / VRV)
Sahadan not
Merkezi sistemleri genelde otel, ofis ve plaza gibi büyük yapılarda görüyoruz.
Merkezi sistemlerde ortak bir dış ünite grubu, binadaki çok sayıda iç üniteyi besler. Sistem her iç ünitenin ihtiyacına göre gaz debisini ayarlar; bu yüzden büyük binalarda verimli çalışır; tüm binayı tek noktadan yönetebilirsiniz.
Ancak ilk yatırım maliyeti yüksektir ve projelendirme gerektirir. Ayrıca kurulum ve bakım için uzman ekip gerekir. Bu yüzden tek bir daire için genelde uygun değildir.
Klima Türleri Karşılaştırma
| Split | Multi split | Merkezi (VRF) | |
|---|---|---|---|
| Dış ünite | Her iç ünite için 1 | Tek dış ünite | Ortak dış ünite grubu |
| Nerede? | Daire, tek oda, küçük ofis | Villa, otel, dış ünite yeri az olan daire | Otel, ofis, plaza |
| Maliyet | En düşük | Orta; bakır hat ek ücret çıkarabilir | En yüksek |
| Arıza etkisi | Sadece o oda | Dış ünite arızasında tüm odalar | Projeye göre değişir |
Hangi Klima Türünü Seçmeli?
Klima türleri arasında tek oda ya da az sayıda klima için split klima en ekonomik çözümdür. Klima sayısı fazlaysa ve cephede tek dış ünite istiyorsanız multi split mantıklıdır; yalnız dış ünite arızasında tüm odaların etkileneceğini hesaba katın. Büyük ticari yapılarda ise merkezi sistem projelendirilmelidir. Türden sonra cihaz seçimi için: klima seçim rehberi ve inverter klima.
Sık Sorulan Sorular
Multi split mi, ayrı split mi?
Dış ünite yeri sınırlıysa multi split, her odanın bağımsız olması önemliyse ayrı split klimalar daha uygundur.
Multi split dış ünite arızalanırsa ne olur?
Bağlı iç ünitelerin hepsi çalışmaz. Bu, multi splitin en büyük dezavantajıdır.
Evde merkezi klima olur mu?
Mümkündür ama maliyeti yüksektir. Bu klima türlerini genelde otel, ofis ve plaza gibi büyük yapılarda görüyoruz.
Yazar hakkında
Melih Alkan, Makine Mühendisi. Isıtma sistemleri alanında sahada proje çalışmaları yürütüyor. Bu yazıdaki örnekler kendi saha deneyimlerinden alınmıştır. Baymak’ta proje satış mühendisi olarak çalışıyor; bu yazıda marka karşılaştırması yapılmamıştır.